Wstęp

Planowanie zakupów jest narzędziem wspierającym politykę zakupową w przedsiębiorstwie. Polega ona na generowaniu sugestii zakupowych dla kartotek wg zdefiniowanego algorytmu wyliczania i umożliwia uwzględnienie szeregu parametrów, m.in. minimalnych/maksymalnych ilości do zakupu, zapasu minimalnego/maksymalnego, terminów dostaw, statystycznych rozchodów kartotek czy wyboru dokumentów, na podstawie, których wygenerowana zostanie sugestia zakupowa.

Funkcjonalność obejmuje obszar zarówno handlowy jak i produkcyjny firmy, dlatego też opcja ta w systemie Streamsoft jest dostępna w modułach:

Parametry konfiguracyjne

W celu wsparcia procesu planowania zakupów możliwe jest wprowadzenie ustawień w konfiguracji systemu oraz danych kartotek, które pozwolą na optymalne wyliczanie sugestii zakupowych.

Parametry konfiguracji systemu

Parametry dotyczące zapasu maksymalnego i minimalnego

Parametr dotyczący typu wyliczenia w definicji planowania zakupów

Ustawienia w oknie danych kartoteki

Zakładka 11 Dostawcy umożliwia zdefiniowanie listy dostawców danej kartoteki wraz ze wskazaniem głównego dostawcy oraz metody określania wielkości dostawy. Kartoteka może posiadać wielu dostawców, ale tylko jeden może być wskazany jako główny. Uzupełnienie tych danych nie jest obligatoryjne dla działania opcji planowania zakupów, ale znacznie usprawnia i optymalizuje proces generowania zamówień. Pola mają szczególne znaczenie w przypadku kartotek z długim czasem dostawy (np. dostarczanych z transportem morskim) i pozwala na odpowiednio wczesne zaplanowanie zakupu oraz zachowanie ciągłości dostaw.

Dane kontrahenta - dostawcy

W danych kontrahenta, który jest dostawcą, na zakładce 4 Warunki zakupu i sprzedaży istnieje możliwość wskazania domyślnego dokumentu Zamówienie do dostawcy. Uzupełnienie pola nie jest obowiązkowe, stanowić może usprawnienie w procesie generowania dokumentów.

Planowanie zakupów

Struktura funkcjonalności jest taka sama w modułach Handlowo-Magazynowym i Zarządzanie Produkcją. Składa się z 3 części: Definicja planowania zakupów, Planowanie zakupów oraz Kartoteki do zakupu.

Konfiguracja narzędzia różni się w zależności od sposobu realizacji planu zakupów - w wyniku planowania zakupów powstać mogą dokumenty zamówień do dostawców lub zlecenia produkcyjne. W przypadku zamówień do dostawców, etapem poprzedzającym wystawienie dokumentu jest wygenerowanie Kartotek do zakupu, które stanowią bufor pomiędzy planem zakupów a zamówieniem do dostawcy. Natomiast zastosowanie opcji generowania zlecenia produkcyjnego na podstawie planu zakupów skutkuje natychmiastowym wystawieniem zleceń o statusie w przygotowaniu.

Definicja planowania zakupów

Do prawidłowego działania funkcjonalności konieczne jest określenie sposobu wyliczania sugestii zakupowej. W tym celu należy dodać definicję w oknie Definicja planowania zakupów. System umożliwia utworzenie wielu definicji planowania.

Okno edycyjne zawiera:

Zakładka 1 Podstawowe

Ponadto od wersji systemu 15.1.368.44 dostępne jest pozwalające wskazać, czy program ma sugerować niezwłoczny zakup kartoteki w celu uzupełnienia zapasów np. do stanu minimalnego czy sugestia zakupowa ma być zgodna z zapotrzebowaniem, np. z terminem realizacji zamówień od odbiorców.

Zakładka 2 Wiersze

Zakładka służy do zdefiniowania dokumentów i wzorów, w oparciu o które tworzony będzie plan zakupowy. Za pomocą opcji Dodaj F3 należy zdefiniować wiersze, w których określone zostaną dokumenty uwzględniane do wyliczeń sugestii i ich wpływ na stan magazynowy (na minus, na plus lub brak wpływu).

W celu zdefiniowania wiersza planowania zakupów należy uzupełnić pola:

System umożliwia zastosowanie dwóch typów wyliczeń: jako wzór lub w postaci formuły. Za stosowanie typu w oknie definicji wiersza odpowiada parametr w konfiguracji systemu: Ustawienia - Zarządzanie produkcją 3.0 - Planowanie - Planowanie zakupów - formuły.

Typ wyliczeń wzór (parametr w konfiguracji ustawiony na NIE)

W oknie dostępne są pola:

Przykład: jeśli na sugestię zakupową wpływać mają ilości kartotek z zamówień od odbiorców oraz zapotrzebowania wewnętrznego. W związku z tym w polu Akcja należy wskazać „plus”.

Możliwe jest utworzenie działania z maksymalnie dwoma typami dokumentów.

Wartość pola Akcja do stanu dla zamówień do dostawcówzleceń produkcyjnych powinna być ustawiona na plus, co zwiększy stan magazynowy uwzględniany jako podstawa do wyliczenia sugestii zakupowej. Dzięki temu w wyniku realizacji planu zakupów nie powstaną dokumenty, które podwoją pokrycie zapotrzebowania na dane kartoteki. 

Przykład:

W przypadku planowania zakupu towarów, dokumenty takie jak: zamówienia od odbiorców czy zamówienia wewnętrzne powinny pomniejszać stan stanowiący podstawę do obliczenia sugestii zakupowej - Akcja do stanu powinna być na Minus. Natomiast dokumenty zamówienia do dostawców zwiększają stan, stąd powinny posiadać wartość na Plus.  W ten sposób system wygeneruje sugestię zakupową, która pokrywa zapotrzebowanie na wystawione zamówienia od odbiorców/wewnętrzne, jednocześnie nie powieli indeksów zawartych na wystawionych już zamówieniach do dostawców.

W przypadku planowania zakupów na produkcję dokumenty takie jak: zamówienia od odbiorców, zamówienie wewnętrzne powinny pomniejszać stan stanowiący podstawę do obliczenia sugestii zakupowej - Akcja do stanu powinna być na Minus. Natomiast dla dokumentów zleceń produkcyjnych Akcja dla stanu powinna posiadać wartość Plus. Takie ustawienie zapewni wygenerowanie sugestii zakupowej, która pokryje zapotrzebowanie na kartoteki wynikające z tych dokumentów i jednocześnie nie powieli indeksów, dla których zostały już wygenerowane zlecenia produkcyjne.

UWAGA!

W przypadku, gdy definicja planu ma uwzględniać zlecenia produkcyjne, konieczne jest utworzenie procedury definiowanej, która będzie pobierać informacje o ilości i indeksie kartoteki ze zlecenia produkcyjnego. W tym celu konieczne jest posiadanie licencji na moduł Raporty i formularze.

Dla łatwiejszej weryfikacji stosowanych działań, w dolnej części okna widoczna jest wizualizacja sposobu obliczania stanu dla planu zakupów.

Poniższy przykład przedstawia wzór, w którym stan magazynowy jest pomniejszany o sumę ilości kartotek wynikających z zamówień od odbiorców i zapotrzebowania wewnętrznego. Tak obliczony Stan stanowi podstawę do wyliczenia sugestii zakupowej:

Typ wyliczeń formuła (parametr w konfiguracji ustawiony na TAK)

Po ustawieniu w konfiguracji systemu parametru Planowanie zakupów - formuły na wartość TAK, w oknie edycyjnym definicji wiersza planowania zakupów pola Typ wyliczeń zostaną zastąpione polem Formuła. Służy ono do określenia, w jaki sposób wyliczona ma zostać ilość, która wpłynie stan magazynowy.

Wartość tego pola uzupełniana jest poprzez wybór formuł dostępnych pod przyciskiem  i wprowadzenie odpowiednich symboli matematycznych (dodać, odjąć). Pole Akcja do stanu określa, w jaki sposób ilość kartotek obliczona za pomocą formuły ma wpływać na stan magazynowy uwzględniany do sugestii zakupowej.

W przeciwieństwie do typu wyliczeń wzór, formuły umożliwiają wprowadzanie więcej niż 2 rodzajów dokumentów, które wpływają na stan magazynowy. Ponadto możliwe jest wprowadzenie procedury definiowanej jako składnik formuły. 

W poniższym przykładzie stan magazynowy z magazynów wskazanych w definicji planu zakupów zostanie pomniejszony o ilość kartotek obliczonych wg formuły: suma kartotek z zamówień od odbiorców i zamówień wewnętrznych pomniejszona o ilości z zamówień do dostawców.

Okno planu zakupowego

Planowanie zakupów należy zacząć od wskazania definiowanego wcześniej planu, system zapamięta wybór użytkownika i przy ponownym uruchomieniu okna zaczyta ostatnio wybraną definicję planu. Następnie, po wyborze Dodaj F3 w oknie słownikowym Spis wszystkich kartotek, należy wskazać kartoteki, które będą analizowane pod kątem planowania zakupu.

Okno Planowanie zakupów podzielone jest sekcje prezentujące: listę analizowanych kartotek, planowane zapotrzebowanie oraz rozchody. W szczegółach okna znajdują się zakładki prezentujące dokładne dane o kartotece.

Opcje okna i wykaz analizowanych kartotek   

    

Na pasku ikon okna znajdują się standardowe opcje dostępne w innych oknach systemu, jak również opcje dedykowane dla funkcjonalności Planowanie zakupów.

Szczegółowe informacje o działaniu opcji znajdują się w rozdziale Kartoteki do zakupu

Uwaga!  

Pozycje, dla których zostały wygenerowane kartoteki do zakupu nadal są widoczne  w oknie Planowanie zakupów. Ponowne użycie opcji spowoduje zwielokrotnienie kartotek do zakupu.

Uwaga!  

Pozycje, dla których zostały wygenerowane zlecenia produkcyjne nadal są widoczne  w oknie Planowanie zakupów. Ponowne użycie opcji spowoduje wygenerowanie kolejnych zleceń na te kartoteki.

Okno zawiera kolumny z informacjami dotyczącymi kartoteki, użytkownik ma możliwość modyfikacji zestawu kolumn za pomocą opcji w menu pod prawym przyciskiem myszy → Widok → Kolumny w tabeli.  

Planowane zapotrzebowanie

Zasadniczą sekcją okna jest Planowane zapotrzebowanie, które prezentuje dane zgodnie z ustawieniami w wybranej definicji planowania zakupów:

 

W kolumnie Opis znajdują się wiersze z dokumentami wpływającymi na stan magazynowy oraz stałe elementy sekcji:

Przykład:

Aktualny stan kartoteki wynosi 34 szt, w kolumnie Zaległe widoczna jest ilość 20 szt wynikająca z niezrealizowanych zamówień do dostawców. Realizacja tych zamówień spowoduje zwiększenie stanu magazynowego, stąd Stan przewidywany został określony na ilość 54 szt.

Natomiast w kolejnym okresie stan magazynowy 54 szt. zostanie pomniejszony o 45 szt. w wyniku realizacji zamówień od odbiorców. Skutkować to będzie stan przewidywanym w ilości 9 szt.

W przypadku, gdy stan przewidywany przekracza określony w danych kartoteki stan minimalny lub maksymalny - wiersz zostanie wyróżniony kolorem czerwonym.

Przykład:

W okresie 35/(28-8-2023) wymagana będzie realizacja 35 szt. kartoteki, która wynika z wystawionych w systemie zamówień od odbiorców i zamówień wewnętrznych. W okresie poprzedzającym stan przewidywany wyniósł 9 szt, które mogą częściowo pokryć zapotrzebowanie w aktualnie analizowanym okresie. Do pełnej realizacji zamówień brakuje 26 szt, co system prezentuje w pozycji Wyliczone zapotrzebowanie.

Dodatkowo w przykładzie widoczna jest sugestia zakupowa w poprzednim okresie, która zaleca zakup takiej ilości kartoteki, aby pokrywała zapotrzebowanie na realizację dokumentów w następnym okresie.

Przykład:

W okresie 34/(21-8-2023) sugerowana ilość do zakupu została wyliczona na 36 szt., co wraz ze stanem przewidywanym (9 szt.) pozwoli na realizację zamówień w kolejnym okresie (45szt.).

W kolejnym okresie 35/(28-8-2023) sugestia zakupowa została wyliczona w ilości 20 szt. ponieważ stan przewidywany wyniósł 0, w następnym okresie zaplanowana jest realizacja 15 szt. kartoteki, a minimalna ilość zakupu to 20 szt.

W kolumnie Zaległe prezentowane są ilości zapotrzebowania, które nie zdążą zostać zrealizowane (np. zamówienia do dostawców) lub nie zostały zrealizowane w wyznaczonym terminie (np. zamówienia od odbiorców).

Kolejne kolumny zawierają dane w kontekście okresów zdefiniowanych w planie zakupów. Kolumny prezentują ilość okresów w zależności od ustawień w definicji planu, a ich nagłówki wskazują odpowiednio datę początku okresu i/lub kolejność tygodni.

Przykłady:

UWAGA!

Gdy kartoteka posiada oznaczonego głównego dostawcę, to sposób prezentacji okresów wynika z ustawienia Średni czas dostawy znajdującego się w danych kartoteki.


Rozchody

W sekcji Rozchody znajdują się dane o ilościach kartoteki rozchodowanych w poszczególnych okresach. Ilość okresów uzależniona jest  od ustawienia w definicji planu, a sposób ich wyświetlania jest analogiczny jak w sekcji Planowane zapotrzebowanie.

W szczegółach okna znajdują się zakładki zawierające informacje o kartotece:










UWAGA!

Zakładki Zamówienia do dostawców, Zapotrzebowanie wew., Zamówienia od odbiorców i wew., Zlecenia produkcyjne oraz Kartoteka do zakupu są powiązane z sekcją Planowane zapotrzebowanie. Pozwalają one na uzyskanie szczegółowych informacji o dokumentach wpływających na stan magazynowy, a tym samym sugestię zakupową w kontekście analizowanego planu zakupów.



Kartoteki do zakupu

Kartoteki do zakupu to wykaz pozycji wraz z ilościami, dla których można wygenerować zamówienia do dostawców. Opcja służy do sprawnego zarządzania procesem generowania zamówień - pozycje widoczne w oknie można grupować, rozdzielać, sortować. Pozycje te nie wpływają w żaden sposób na stan magazynowy.

W oknie widoczne są kartoteki:

      Pozycje te posiadają dane dotyczące dostawy wygenerowane na podstawie sugestii zakupowej oraz danych kartoteki. Możliwa jest jednak ich edycja przez użytkownika.

W przypadku tego trybu dodawania kartotek do zakupu, po wskazaniu pozycji ze słownika Spis wszystkich kartotek należy uzupełnić dane, na podstawie których wygenerowane zostanie zamówienie do dostawcy. Jeśli w danych kartoteki został wskazany główny dostawca, to system automatycznie pobierze jego dane.

Pole Parametr służy do wprowadzenia dodatkowych informacji do wykorzystania podczas grupowania kartotek lub w rozwiązaniach dedykowanych.

W szczegółach okna dostępne są zakładki z informacjami dot. dostawców wskazanych w danych kartoteki oraz powiązań dokumentów, np. zamówienia od odbiorców uwzględnionego w sugestii zakupowej, na podstawie której wygenerowana została kartoteka do zakupu.

Zarządzanie pozycjami kartotek do zakupu

Poza standardowymi opcjami dotyczącymi dodawania, podglądu, edycji, usuwania czy filtrowania pozycji, w oknie dostępne są narzędzia dedykowane organizacji i zarządzaniu kartotekami do zakupu w celu optymalnego wygenerowania dokumentów zamówień do dostawców.

Przykład:

Dla kartotek do zakupu zastosowano  grupowanie według dostawcy. System połączył te pozycje, które posiadają tego samego dostawcę, np. pozycje z indeksem WAZON SZKL_40CM posiadające wskazanego dostawcę PHU MERA system połączył w jedną pozycję kartoteki do zakupu.

Dzięki temu zamówienie do danego dostawcy zawierało będzie jedna pozycję na łączną ilość kartoteki, zamiast kilku pozycji dotyczących tej samej kartoteki.

Zgrupowane pozycje kartotek do zakupu są oznaczone w kolumnie Typ:

Wystawianie zamówień do dostawców

Zamówienia do dostawców generowane są za pomocą opcji   Wystaw dokument zamówienia (Ctrl+G). Umożliwia wystawienie zamówień do dostawców dla wszystkich, jednej wybranej lub zaznaczonych pozycji kartotek do zakupu.  W oknie Generowanie zamówienia użytkownik ma możliwość edycji ustawień w zakresie: Miejsca zakupu, Magazynu, Dokumentu, Kontrahenta czy Cechy pozycji. Domyślnie system uwzględnia do generowanych zamówień magazyn, dokument oraz kontrahenta wskazanych na kartotece do zakupu.

Ponadto w oknie ustawień dostępne są parametry:

Po wygenerowaniu zamówień do dostawców kartoteki do zakupu znikają z widoku okna.


Generowanie zleceń produkcyjnych na podstawie planu zakupów


Generowanie zleceń produkcyjnych za pomocą narzędzia planowania zakupów wymaga skonfigurowania odpowiedniej definicji planu. Szczegółowe informacje w tym zakresie znajdują się w rozdziale Definicja planowania zakupów.

W oknie Planowanie zakupów na pasku ikon oraz w menu kontekstowym okna dostępna jest opcja Generuj zlecenia produkcyjne.

Po jej wyborze wyświetlone zostanie okno z wyborem sposobu generowania zleceń produkcyjnych w kontekście analizowanych w planie okresów:

Ponadto w oknie dostępne będą parametry:

Przykład zlecenia produkcyjnego wygenerowanego z zaznaczonymi ww. parametrami:

Wygenerowane zlecenia od razu pojawiają się w oknie Zlecenia produkcyjne i posiadają status W przygotowaniu. Ich dalszy proces produkcyjny nie różni się od zleceń dodanych innym trybem, np. poprzez opcję Dodaj z technologii.

Jeśli w definicji planu został uwzględniony wpływ zleceń produkcyjnych na stan magazynowy kartoteki, to po wygenerowaniu zleceń produkcyjnych i odświeżeniu danych w oknie zmieni się widok planu - wartość sugestii zakupowej zostanie odpowiednio zmniejszona o ilość ze zleceń produkcyjnych. W poniższym przykładzie, zlecenia produkcyjne wygenerowano na ilości pokrywające sugestię zakupową i zostały one przeniesione do wiersza prezentującego informacje o ilościach kartoteki wynikających ze zleceń produkcyjnych.

UWAGA!

Wygenerowanie zleceń produkcyjnych dla danej kartoteki nie powoduje jej usunięcia z widoku okna. Ponowne użycie opcji powoduje wystawienie kolejnych zleceń.